Je rechten en plichten op school
Op school heb je rechten en plichten. Het schoolreglement zegt wat mag, de leerlingenraad geeft je inspraak, en je persoonlijke gegevens worden beschermd.
Waarom
Mag een leerkracht je gsm afnemen? En mag hij dan ook je berichten lezen?
Je brengt een groot deel van je week door op school. Daar gelden afspraken voor iedereen: voor leerlingen, maar ook voor leerkrachten en de directie.
Als je je rechten en plichten kent, weet je wat je mag verwachten en wat er van jou verwacht wordt. En je weet hoe je zelf iets kunt veranderen aan je school.
Zie het
Volg een idee op zijn reis: van je klas, via de klassenvertegenwoordiger en de leerlingenraad, tot bij de directie en terug. Klik op een halte om te zien wat daar gebeurt.
Beschrijving van het beeld
Een pad door de school met vijf haltes: de klas, de klassenvertegenwoordiger, de leerlingenraad, de directie en de beslissing die terugkomt naar alle klassen. Een lampje, het idee, schuift van halte naar halte.
Snap het
Elke school heeft een schoolreglement. Daarin staat wat mag en wat niet mag, wat er gebeurt als je de regels breekt, en hoe de school werkt. Het reglement geldt voor iedereen op school. Je ouders tekenen het meestal bij de inschrijving.
Je hebt rechten: je krijgt onderwijs, je mag je veilig voelen, je mag je mening geven en je kant van het verhaal vertellen. Je hebt ook plichten: op tijd komen, je taken maken, het schoolreglement volgen en anderen met respect behandelen. Rechten en plichten horen bij elkaar.
Je mag meepraten over je school. Elke klas kan een klassenvertegenwoordiger kiezen, die de ideeën van de klas meeneemt naar de leerlingenraad. De leerlingenraad bespreekt voorstellen van leerlingen en legt ze voor aan de directie. Ook het Kinderrechtenverdrag zegt dat kinderen hun mening mogen geven en gehoord moeten worden.
Je hebt recht op privacy. Je punten, je adres en je foto zijn persoonlijke gegevens. De school mag alleen de gegevens vragen die ze echt nodig heeft en moet ze goed beschermen. Dat staat in de AVG, de Europese privacywet, die geldt sinds 2018. Voor een herkenbare foto van jou op de website vraagt de school toestemming.
Ook je gsm hoort bij je privéleven. Als het schoolreglement het zegt, mag een leerkracht je gsm innemen tijdens de les. Maar innemen is iets anders dan erin kijken: je berichten lezen mag niet zomaar.
Rechten en plichten horen bij elkaar. Wil je iets veranderen, gebruik dan de weg van de inspraak: je klas, je klassenvertegenwoordiger, de leerlingenraad.
Uitgewerkt voorbeeld
Mira vindt dat er op de speelplaats een waterfontein moet komen. Hoe kan ze dat idee tot bij de directie krijgen?
Mira bespreekt haar idee eerst met haar klasgenoten. Vinden zij het ook een goed idee?
De klassenvertegenwoordiger neemt het idee mee naar de leerlingenraad.
De leerlingenraad bespreekt het, werkt een voorstel uit en legt het voor aan de directie.
De directie beslist. De leerlingenraad vertelt de beslissing aan alle klassen, ook als het nee is, en waarom.
- Antwoord
Via de klas, de klassenvertegenwoordiger en de leerlingenraad komt het voorstel bij de directie, die beslist.
Doe het
Kies een niveau. Je krijgt telkens een nieuwe opgave, die meteen nagekeken wordt.
Valkuilen
Fout: Als een leerkracht je gsm inneemt, mag hij ook je berichten lezen.
Je berichten horen bij je privéleven. Een gsm innemen is iets anders dan erin kijken.
Juist: Het schoolreglement kan zeggen dat je gsm ingenomen wordt, maar je berichten lezen mag niet zomaar.
Fout: Een foto van een klasgenoot mag je altijd delen, als je hem zelf getrokken hebt.
Een herkenbare foto is een persoonlijk gegeven van die klasgenoot, niet van jou.
Juist: Vraag altijd eerst of de ander het goed vindt voor je een foto deelt.
Fout: Inspraak betekent dat de leerlingen beslissen.
Inspraak betekent dat je je mening mag geven en dat ze meetelt. De directie neemt de beslissing voor de hele school.
Juist: De leerlingenraad doet voorstellen en wordt gehoord. Een goede school legt uit waarom ze een voorstel wel of niet volgt.
In het echt
- Bij het begin van het schooljaar krijg je het schoolreglement. Daarin staat bijvoorbeeld wat je moet doen als je ziek bent.
- In veel klassen kiezen de leerlingen in september een klassenvertegenwoordiger.
- Op de website van de school staan soms foto's van een sportdag. Daarvoor heeft de school toestemming gevraagd.
- Een leerlingenraad kan bijvoorbeeld voorstellen om meer fietsenstallingen te plaatsen, na een idee uit een klas.
Geschiedenis
Het Verdrag inzake de Rechten van het Kind werd aangenomen op 20 november 1989. Het zegt onder meer dat kinderen hun mening mogen geven en gehoord moeten worden. De AVG, de Europese privacywet, geldt sinds 2018.
Aan tafel
Welke regel op school vinden jullie goed, en welke zouden jullie veranderen? Hoe zou je dat voorstel aanpakken?
Een vraag om samen over te praten, voor ouders en kinderen. Er is geen fout antwoord.